Faydalı Bilgiler
Trend

Sağlıklı Psikoloji İçin Öneriler

Sağlık psikolojisi; biyoloji, psikoloji, davranış ve sosyal faktörlerin sağlık ve hastalıkları nasıl etkilediğine odaklanan bir uzmanlık alanıdır . Tıbbi psikoloji ve davranış tıbbı gibi diğer terimler bazen sağlık psikolojisi terimiyle birbirinin yerine kullanılmaktadır.

Sağlık ve hastalığı birden fazla faktörlerin etkiletiğini söyleyebiliriz. Bulaşıcı ve kalıtsal hastalık yaygın olmakla birlikte birçok davranışsal ve psikolojik faktör, genel fiziksel refahı ve çeşitli tıbbi koşulları etkileyebilir.
Sağlık Psikolojisine Hızlı Bir Bakış
  • Sağlık psikolojisi alanı, sağlığı geliştirmenin yanı sıra hastalık ve hastalıkların önlenmesi ve tedavisine odaklanmıştır.
  • Sağlık psikologları ayrıca, insanların hastalıklara nasıl tepki verdiklerini, nasıl başa çıktıklarını ve iyileştiklerini anlamaya odaklanır.
  • Bazı sağlık psikologları, sağlık hizmetleri sistemini ve hükümetin sağlık hizmetleri politikasına yaklaşımını iyileştirmek için çalışır.

Türkiye Psikoloji Derneği’nin 20. bölümünün sağlık psikolojisi adı altında çalışmalar yaptığını belirtebiliriz. Bölüme göre, odak noktaları sağlık ve hastalığı daha iyi anlamak, sağlığı etkileyen psikolojik faktörleri incelemek ve sağlık sistemi ve sağlık politikasına katkıda bulunmaktır.

Sağlık psikolojisi alanı hala genç olup, 1970’lerde hızla değişen sağlık bakımı alanını ele almak için ortaya çıkmaktadır. Yaşam beklentisi, temel temizlik ve bulaşıcı hastalıklardan kaçınma gibi bir çok alanı kapsar.
Bugün Türkiye’de ortalama yaşam süresi yaklaşık 80 yıldır ve ölümlerin önde gelen nedenleri, genellikle yaşam tarzıyla bağlantılı olan, kalp hastalığı ve felç gibi kronik hastalıklardır. Sağlık psikolojisi, sağlıkta ki bu değişikliklerin ele alınmasına yardımcı olmak için ortaya çıkmıştır.
Sağlık psikologları, hastalık ve ölümün altında yatan davranış kalıplarına bakarak insanların daha iyi ve daha sağlıklı hayatlar yaşamasına yardımcı olmayı umuyor.
Sağlık Psikolojisi Diğer Alanlardan Nasıl Ayrılır

Sağlık psikolojisi, davranışın sağlığı nasıl etkilediğini vurguladığından insanların sağlık ve esenliğe katkıda bulunan davranışları değiştirmelerine yardımcı olmak için benzersiz bir şekilde konumlandırılmıştır. Örneğin, bu alanda çalışan psikologlar , sigara gibi sağlıksız davranışların nasıl önleneceği konusunda uygulamalı araştırmalar yapabilir ve egzersiz gibi sağlıklı eylemleri teşvik etmenin yeni yollarını arayabilirler.

Örneğin, çoğu insan şeker oranı yüksek bir yemek yemenin sağlıkları için iyi olmadığını fark ederken, birçok insan olası kısa ve uzun vadeli sonuçlara bakılmaksızın bu tür davranışlarda bulunmaya devam ediyor.
Sağlık psikologları, bu sağlık seçimlerini etkileyen psikolojik faktörlere bakar ve insanları daha iyi sağlık seçimleri yapmaya motive etmenin yollarını araştırır.
Psikolojik ve Davranışsal Faktörlere Bağlı Hastalıklar Nelerdir?
  • İnme
  • Kalp hastalığı
  • HIV / AIDS
  • Kanser
  • Doğum kusurları ve bebek ölümleri
  • Bulaşıcı hastalıklar

Türkiye Sağlık İstatistikleri Merkezi, ulustaki ölümler ve nedenleri ile ilgili verileri derlemektedir. Bu yüzyıl boyunca veri trendleriyle uyumlu olarak, Türkiye’de ki tüm ölümlerin yarısına yaklaşan rakamlar, çoğunlukla önlenebilir davranışlarla veya diğer risk faktörleriyle bağlantılı olabilir.

(Özellikle, en son CDC raporunda (2014), ölüm oranı intihar hariç tüm önde gelen nedenler için azalmıştır. Yaşam beklentisi tüm zamanların en yüksek seviyesinde (78,8 yıl); ve yine de her saatte yaklaşık 61 Türk kalpten ölüyor.

Hastalık ve felç, bu ölümlerin dörtte birinden fazlası daha iyi kontrol ile önlenebilir. Kanser ikinci sırada kaldı, bunu kronik alt solunum yolu hastalıklarını, özellikle amfizem ve kronik bronşit gibi kronik obstrüktif akciğer hastalıkları (KOAH) izledi. Psikologlar, bu tür durumları azaltmak ve sağlığınızı iyileştirmek için sizlerle birlikte çalışır. Bazı durumlarda genel olarak araştırma yaptıklarını da belirtebiliriz.

Sağlık Psikolojisinde Güncel Sorunlar

Sağlık psikologları çok çeşitli faaliyetlerde bulunurlar. Bunlar sağlık psikolojisinde ki güncel sorunlardan sadece birkaçı:

  • Stres azaltma
  • Kilo yönetimi
  • Sigara bırakma
  • Günlük beslenmeyi iyileştirmek
  • Riskli cinsel davranışları azaltmak
  • Ölümcül hastalar için darülaceze bakımı ve yas danışmanlığı
  • Hastalığın önlenmesi
  • Hastalığın etkilerini anlamak
  • Başa çıkma becerilerini öğretmek
Sağlık Psikolojisinde Biyososyal Modeli Anlamak

Günümüzde sağlık psikolojisinde kullanılan ana yaklaşım biyososyal model olarak bilinmektedir. Bu duruma göre hastalığınız psikolojik veya sosyal faktörlerde etkili olduğu söylenebilir.

  • Biyolojik faktörler, kalıtsal kişilik özelliklerini ve genetik koşulları içerir.
  • Psikolojik faktörler çok önemlidir. Sahip olduğunuz iş vs. strese sebep olabiliyor.
  • Sosyal faktörler, sosyal destek sistemleri, aile ilişkileri ve kültürel inançlar gibi şeyleri içerir.
Sağlıklı Psikoloji İçin Öneriler Nedir?

Sağlık psikolojisi hızla büyüyen bir alandır. Artan sayıda insan kendi sağlıklarını kontrol altına almaya çalışırken, giderek daha fazla insan sağlıkla ilgili bilgi ve kaynaklar arıyor. Sağlık psikologları, insanları kendi sağlıkları ve refahları hakkında eğitmeye odaklanırlar. Bu nedenle bu artan talebi karşılamak için mükemmel bir şekilde uygundur diyebiliriz.

Pek çok sağlık psikoloğu, özellikle psikoloji alanlarında çalışır ve insanların sağlık sorunlarını başlamadan önce önlemelerine yardımcı olmaya odaklanır. Bu, insanların sağlıklı bir kiloda kalmalarına yardımcı olmayı, riskli veya sağlıksız davranışlardan kaçınmayı ve stres, depresyon ve anksiyeteyle mücadele edebilecek olumlu bir bakış açısı sürdürmeyi içerebilir.

Sağlık psikologlarının yardımcı olabileceği bir başka yol, diğer sağlık profesyonellerini eğitmektir. Sağlık psikolojisi alanında keşfedilen şeyleri dahil ederek, doktorlar, hemşireler, beslenme uzmanları ve diğer sağlık pratisyenleri, hastaları nasıl tedavi ettiklerinde psikolojik yaklaşımları daha iyi dahil edebilirler.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu